بازرسی؛ سیستم ایمنی، صیانتی و پدافند درونی پیکره سازمان
همگرایی ارکان نظارتی نظام سلامت پایتخت/ تأکید بر بازرسی صیانتی، استقلال ساختاری و شکل‌گیری شبکه واحد نظارت
نخستین نشست هم‌اندیشی هیئت اندیشه‌ورز دفاتر بازرسی و مدیریت عملکرد دانشگاه‌های علوم پزشکی مستقر در استان تهران و سازمان‌های تابعه و وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با هدف تقویت سازوکارهای نظارتی، ارتقای شفافیت سازمانی و تبیین الگوهای نوین ارزیابی عملکرد، به میزبانی دفتر بازرسی و مدیریت عملکرد دانشگاه علوم پزشکی تهران در سالن اجلاس حکیم سازمان مرکزی برگزار شد. در این گردهمایی راهبردی، صاحب‌نظران و مدیران ارشد بر گذار از شیوه‌های سنتی به نظارت‌های صیانتی و پدافندی، پرهیز از بازرسی‌های سفارشی و تشکیل «ید واحده نظارتی» در کلان‌شهر تهران تأکید کردند.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، سالن اجلاس حکیم سازمان مرکزی، چهارشنبه ۲۲ مهر 1405، میزبان نخستین نشست هم‌اندیشی هیئت اندیشه‌ورز دفاتر بازرسی و مدیریت عملکرد دانشگاه‌های علوم پزشکی استان تهران و سازمان‌های تابعه وزارت بهداشت بود.
این نشست تخصصی با حضور دکتر حمید چوبینه، معاون توسعه مدیریت و برنامه‌ریزی منابع دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر احمدرضا ریحانی یساولی، مدیرکل دفتر بازرسی و مدیریت عملکرد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دکتر محمدعلی کیانی، دبیر کمیته سلامت اداری و صیانت از حقوق مردم و مدیر دفتر بازرسی و مدیریت عملکرد دانشگاه، و به میزبانی دفتر بازرسی و مدیریت عملکرد دانشگاه علوم پزشکی تهران و با حضور مدیران کل دفاتر بازرسی و مدیریت عملکرد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، سازمان بیمه سلامت، سازمان انتقال خون کشور، سازمان اورژانس کشور و انستیتو پاستور ایران برگزار شد.
فرصت‌ها و چالش‌های تمرکز سلامت در پایتخت؛ ضرورت هم‌افزایی ساختاری
در ابتدای این همایش، دکتر محمدعلی کیانی، مدیر دفتر بازرسی و مدیریت عملکرد دانشگاه علوم پزشکی تهران، به رسم میزبانی، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای گرانقدر و خیرمقدم به مدیران و ارزیابان ستاد وزارت بهداشت، دانشگاه‌ها و سامانه پاسخگویی ۱۹۰، به تشریح ضرورت‌های تشکیل این هم‌اندیشی پس از وقفه‌ای ۱۴ ماهه پرداخت و گفت: «مدیریت عرصه بهداشت و درمان در کلان‌شهر تهران از سوی چند دانشگاه علوم پزشکی هدایت می‌شود؛ این ساختار چندگانه هم‌زمان یک فرصت ممتاز و یک چالش جدی محسوب می‌شود.»
وی در تبیین این موضوع، افزود: «فرصت از این منظر است که تمرکز امکانات، تجارب انباشته و پیشینه غنی سیاستی در پایتخت به ارتقای استانداردهای خدمت‌رسانی منجر می‌شود؛ اما از سوی دیگر، پراکندگی جغرافیایی مدیریت سلامت می‌تواند انسجام و یکپارچگی اجرای سیاست‌های کلان سلامت را با چالش مواجه سازد. بنابراین، تشکیل چنین هیئت‌های اندیشه‌ورزی بستر سازنده‌ای است تا بتوانیم از طریق هم‌افزایی و تبادل تجارب، برنامه‌ای منسجم و همگرا را برای آینده بهداشت و درمان تهران تدوین و پیاده‌سازی کنیم.»
بازرسی؛ سیستم ایمنی، صیانتی و پدافند درونی پیکره سازمان
در ادامه، دکتر حمید چوبینه، معاون توسعه مدیریت و برنامه‌ریزی منابع دانشگاه علوم پزشکی تهران، با قدردانی از اقدامات راهبردی حوزه بازرسی وزارت بهداشت و تلاش‌های تیم بازرسی دانشگاه، به تبیین ماهیت بنیادین نظارت در ساختارهای اجرایی پرداخت و بازرسی را به «سیستم ایمنی بدن انسان» تشبیه کرد.
معاون توسعه دانشگاه با تأکید بر اینکه بدون استقرار سازوکارهای نظارتی مؤثر، چرخه مدیریت دچار ایستایی و اختلال خواهد شد، تصریح کرد: «تفاوت عمده دفاتر بازرسی با سایر نهادهای نظارتی برون‌سازمانی، در ماهیت درون‌زا، تعاملی و پیوسته آنهاست. بازرسی همانند سیستم ایمنی، رویکردی بازدارنده و حمایتی دارد؛ این بخش با درک دقیق محیط کار، انحرافات احتمالی از ضوابط را شناسایی، هدایت و ترمیم می‌کند. از این رو، کارکرد حقیقی بازرسی نه مچ‌گیری و تخریب، بلکه ایفای نقش صیانتی، پدافندی و پاسداری از سلامت ارکان سازمان است.»
وی در بخش دیگری از سخنان خود، «فقدان گوش شنوا» را از آسیب‌های مدیریتی کشور برشمرد و تأکید کرد: «مدیران اجرایی، گاه در روزمرگی و تکالیف فشرده سازمانی غرق می‌شوند؛ در چنین شرایطی، دفاتر بازرسی باید گوش شنوای مدیریت باشند تا صدای کارکنان و مطالبات بدنه بدون مانع شنیده شود. تظلم‌خواهی‌ها و گفتگوهای سازنده در این بستر می‌تواند به تولید راهبردهای نوین، پویایی و بالندگی سازمان بینجامد.»
دکتر چوبینه با هشدار نسبت به آفت «بازرسی‌های سفارشی و غرض‌ورزانه» اظهار داشت: «گاهی برخی گزارش‌های سوء و جهت‌دار انرژی و تمرکز تیم‌های کارشناسی را صرف موضوعات حاشیه‌ای و تسویه‌حساب‌های فردی می‌کند. تجربه نشان داده است مدیر پاک‌دست از حسابرسی هراسی ندارد، اما دستگاه‌های نظارتی نباید اجازه دهند پتانسیل علمی و اجرایی کشور صرف تسویه‌حساب شود. رویکرد ما همواره باید معطوف به پاسداری از ارزش‌ها، کرامت نیروهای انسانی و در نهایت پاسخگویی در پیشگاه خداوند متعال به‌عنوان دقیق‌ترین حسابگر هستی باشد.»
تشکیل شبکه واحد نظارت؛ ارتقای استقلال ساختاری و اتکا به عقل و عدالت
در بخش اصلی این گردهمایی، دکتر احمدرضا ریحانی یساولی، مدیرکل دفتر بازرسی، ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات وزارت بهداشت، با ادای احترام به مجاهدت‌های کادر سلامت، موقعیت حساس و تاریخی کشور را یادآور شد و بر مأموریت سنگین نهادهای ارزیاب در برهه کنونی تأکید کرد.
دکتر ریحانی با صحه‌گذاری بر سخنان دکتر چوبینه در خصوص صدمات پرونده‌سازی‌های کاذب و روندهای فرساینده اداری گفت: «فرآیند رسیدگی به ادعاهای بی‌اساس، توان و زمان فراوانی از سیستم و مدیران متعهد می‌گیرد. از میان صدها گزارش، چه بسا درصد ناچیزی دارای تخلف واقعی باشد؛ هنر و وظیفه اخلاقی ما این است که معیار تصمیم‌گیری‌هایمان صرفاً عقل، عدالت و انصاف باشد. نباید اجازه داد گزارش‌های مخدوش، امنیت روانی و تمرکز مدیران را مخدوش سازد.»
وی به فرمایش استاد ظفرقندی اشاره کرد و گفت: «دفاتر بازرسی آخرین ملجأ و پناهگاه مردم و پرسنل هستند؛ چراکه مراجعه‌کننده زمانی به بازرسی می‌آید که از سایر مراجع ناامید شده است. پس نه بی‌تفاوتی جایز است و نه وسواس مفرط.»
مدیرکل دفتر بازرسی وزارت بهداشت با اشاره به آخرین پیگیری‌ها پیرامون آیین‌نامه‌های نهاد ریاست‌جمهوری در خصوص استقلال جایگاه بازرسان تصریح کرد: «صیانت از جایگاه بازرسان و ثبات مدیریتی آن‌ها برای تضمین استقلال رأی یک ضرورت است؛ با این حال، بازرسی هیچ‌گاه در مقابل مدیر دستگاه قرار ندارد، بلکه بازوی امین، مشاور راهبردی و پدافند صیانتی دستگاه است تا از هدررفت بیت‌المال جلوگیری کرده و مانع پایمال شدن حقوق عمومی شود.»
درخشش وزارت بهداشت در جشنواره شهید رجایی و راهبرد تبدیل بازرسی به «ید واحده»
دکتر ریحانی در تشریح توفیقات اخیر در عرصه ارزیابی عملکرد، گفت: «با پیگیری‌های مستمر صورت‌گرفته، امسال وزارت بهداشت پس از نزدیک به دو دهه موفق شد رتبه برتر جشنواره سراسری شهید رجایی را کسب کند. این افتخار حاصل تاباندن نورافکن ارزیابی دقیق بر زحمات شبانه‌روزی کادر درمان و مدیران خدوم در سراسر کشور بود که مانع از نادیده‌گرفتن تلاش‌های حوزه سلامت شد.»
وی محدودیت منابع انسانی را یکی از تنگناهای مشترک دانست و راهکار بنیادین عبور از آن را «شبکه‌سازی فراگیر» خواند: «اگر نیروهای مستعد دفاتر بازرسی ستاد، دانشگاه‌های بزرگ پایتخت (تهران، شهید بهشتی و ایران) و سامانه ۱۹۰ به‌شکل متمرکز به یک شبکه ۲۰۰ نفره هماهنگ و ید واحده تبدیل شوند، می‌توان با هم‌پوشانی و مأموریت‌های مشترک، پرونده‌های سنگین و چالش‌های پیچیده را مدیریت کرد و هیچ اقدام بازرسی به علت کمبود نیرو بر زمین نخواهد ماند.»
مدیرکل دفتر بازرسی وزارت بهداشت در پایان با تأکید بر لزوم حفظ بهداشت روان و نشاط خانوادگی بازرسان و پرهیز از تجملات و تشریفات زائد اداری، خاطرنشان کرد: «به‌زودی دستورالعمل و پروتکل واحدی برای ارتقای توانمندی ادارات بازرسی در مواجهه و پاسخگویی مستند و سریع به مکاتبات مراجع نظارتی و قضایی تدوین و ابلاغ خواهد شد تا همکاران با آسودگی خاطر و اشراف کامل حقوقی، مأموریت‌های صیانتی خود را به انجام برسانند.»
محورهای عملیاتی نشست؛ گامی به‌سوی حکمرانی متعالی سلامت
این گردهمایی با تبادل‌نظر کارشناسی مدیران حاضر در سالن اجلاس حکیم سازمان مرکزی وارد دستور کارهای تخصصی شد. اعضای هیئت اندیشه‌ورز بازرسی دانشگاه‌های مستقر در پایتخت، محورهای زیر را به‌عنوان اولویت‌های عملیاتی مشترک تصویب و مورد پیگیری قرار دادند:
- توسعه شفافیت و ارتقای کارآمدی سازمانی: نهادینه‌سازی اتاق‌های شیشه‌ای و جریان شفاف فرآیندهای مالی و اداری؛
- پاسخگویی مستمر و تقویت کارکرد سامانه ۱۹۰: تسریع در روند رسیدگی به شکایات مردمی و بیماران؛
- گذار به نظارت‌های پیشگیرانه و سنجش کیفی: جایگزینی بازرسی‌های واکنشی با پایش‌های مستمر و داده‌محور؛
- یکپارچه‌سازی سیاست‌های نظارتی در استان تهران: هماهنگی درون‌بخشی میان دانشگاه‌ها و سازمان‌های تابعه وزارت بهداشت.
ارسال نظر