قصور پزشکی چیست؟

قصور پزشکی زمانی محقق می‌شود که کادر درمان از استانداردهای علمی، فنی و نظامات دولتی تخطی کند و این تخطی منجر به آسیب به بیمار شود.

نمونه‌های شایع قصور:

 -تشخیص نادرست یا تأخیر غیرموجه در تشخیص

-تجویز داروی اشتباه یا دوز ناصحیح

 -انجام اقدام درمانی بدون مهارت یا مجوز لازم

-بی‌توجهی به شرح حال، علائم هشدار یا نتایج آزمایش‌ها

نکته حقوقی: برای احراز قصور، معمولاً نظر کمیسیون‌های پزشکی قانونی یا نظام پزشکی ملاک قرار می‌گیرد.

عوارض درمان چیست؟

عوارض درمان، پیامدهای ناخواسته اما قابل پیش‌بینی اقدامات تشخیصی یا درمانی هستند که حتی با رعایت کامل موازین علمی و حرفه‌ای ممکن است رخ دهند.

مثال‌ها:

 -عوارض شناخته‌شده داروها

-ریسک‌های طبیعی جراحی‌ها

 -واکنش‌های غیرقابل پیش‌بینی بدن بیمار

نکته کلیدی: اگر عارضه درمانی رخ دهد اما استانداردها رعایت شده و بیمار آگاهانه رضایت داده باشد، معمولاً مسئولیتی متوجه کادر درمان نیست.

انواع مسئولیت حقوقی کادر درمان

الف) مسئولیت مدنی

هدف: جبران خسارت بیمار

شرط تحقق: ورود ضرر + رابطه سببیت + تقصیر (در قصور)

نتیجه: پرداخت دیه یا خسارت

ب) مسئولیت انتظامی

مرجع رسیدگی: سازمان نظام پزشکی

 ناظر بر تخلف از شئون حرفه‌ای

 مجازات‌ها: تذکر، توبیخ، تعلیق یا لغو پروانه

ج) مسئولیت کیفری

در موارد شدید قصور یا بی‌احتیاطی منجر به صدمه یا فوت

امکان تعقیب در دادسرا و دادگاه

مجازات‌ها: دیه، حبس (در موارد خاص)

 

چرا مستندات پزشکی حیاتی‌اند؟

پرونده پزشکی، خط اول دفاع حقوقی کادر درمان است.

مستندات کلیدی شامل:

 شرح حال دقیق و خوانا

 ثبت تصمیمات درمانی و دلایل آن‌ها

 رضایت‌نامه آگاهانه (Informed Consent)

 گزارش عوارض احتمالی و توضیح آن به بیمار

 سیر درمان و پیگیری‌ها

 

یادآوری مهم: آنچه نوشته نشده، از نظر حقوقی انجام نشده تلقی می‌شود.

جمع‌بندی شنبه‌های حقوقی

 -هر پیامد نامطلوب = قصور پزشکی نیست

  -تفاوت قصور و عارضه، نقش تعیین‌کننده در مسئولیت حقوقی دارد

 -مستندسازی دقیق، بهترین سپر دفاعی کادر درمان است

 -آگاهی حقوقی، مکمل مهارت بالینی است